Lời mở đầu: Chỉ trong một cái chớp mắt, một cái phẩy quạt hay một cái lắc đầu, gương mặt của người nghệ sĩ đã thay đổi từ đỏ rực sang xanh lét, rồi đen tuyền một cách ma mị. Đó chính là Biến Diện (Face-changing) – môn nghệ thuật độc nhất vô nhị của vùng đất Tứ Xuyên. Không chỉ là một màn ảo thuật giải trí, đây là một “bí mật quốc gia” được bảo vệ nghiêm ngặt, ẩn chứa triết lý sâu sắc về lòng người của văn hóa Trung Hoa.
Vũ điệu của những chiếc mặt nạ và tốc độ không tưởng
Nếu bạn hỏi một du khách nước ngoài điều gì làm họ kinh ngạc nhất khi đến các quán trà cổ tại Thành Đô (Tứ Xuyên), câu trả lời mười người như một: Biến Diện.
Hãy tưởng tượng bạn đang ngồi uống trà, trên sân khấu là một nghệ sĩ mặc trang phục tướng quân lộng lẫy. Họ tiến sát lại gần bạn, chỉ cách chưa đầy nửa mét. Họ đưa tay lên vuốt mặt, hoặc chỉ cần một cơn gió thoảng qua từ chiếc quạt xếp – vút – chiếc mặt nạ đổi màu ngay trước mắt bạn. Bạn không hề thấy một kẽ hở, không thấy một cử động thừa.
Khoa học đã đo được tốc độ đổi mặt của các bậc thầy Biến Diện hiện nay chỉ rơi vào khoảng 0,02 giây – nhanh hơn cả một cái chớp mắt của con người. Người xem hoàn toàn bị thao túng thị giác và rơi vào trạng thái vừa ngỡ ngàng, vừa thích thú. Đây chính là lý do vì sao Biến Diện trở thành thỏi nam châm hút khách du lịch và những người yêu văn hóa Trung Quốc trên toàn thế giới.
“Bí mật quốc gia” và luật bất thành văn: Không truyền cho người ngoài
Sự hấp dẫn của Biến Diện không chỉ nằm ở những gì trình diễn trên sân khấu, mà nó nằm ở tấm màn bí ẩn bao phủ hậu trường. Bạn có biết rằng Biến Diện được xếp vào danh sách Bảo mật cấp quốc gia của Trung Quốc?
Vào thế kỷ trước, kỹ thuật làm mặt nạ, cách bố trí hệ thống dây giật ngầm trong trang phục và kỹ thuật ra đòn tay đều là những bí mật “sống để bụng, chết mang theo” của các gánh hát. Có một luật bất thành văn kéo dài hàng trăm năm: Chỉ truyền nghề cho con trai, không truyền cho con gái. Người xưa sợ rằng khi con gái đi lấy chồng sẽ làm rò rỉ bí mật môn phái ra ngoài.
Dù ngày nay tư tưởng này đã cởi mở hơn, thậm chí có cả người nước ngoài theo học, nhưng những “tuyệt kỹ lõi” tinh túy nhất vẫn chỉ được truyền khẩu giữa các thế hệ nghệ sĩ chân truyền tại Tứ Xuyên. Sự bảo mật cực đoan này vô tình lại biến Biến Diện thành một báu vật văn hóa đầy kích thích mà ai cũng muốn một lần được giải mã.
Chiếc mặt nạ thay đổi hay tâm can con người đang biến hóa?
Đằng sau sự hào nhoáng của kỹ xảo, nghệ thuật báo chí đòi hỏi chúng ta phải nhìn sâu vào tầng triết lý. Người Trung Quốc cổ đại không tạo ra Biến Diện chỉ để vui mắt.
Trong nghệ thuật kịch Tứ Xuyên, Biến Diện là thủ pháp hữu hình hóa tâm trạng của nhân vật. Con người chúng ta trong cuộc sống chẳng phải cũng đang “biến diện” mỗi ngày đó sao?
-
Gặp niềm vui, mặt hóa màu đỏ (tượng trưng cho sự trung nghĩa, hào hiệp).
-
Gặp cơn giận dữ tột độ, mặt hóa màu xanh (tượng trưng cho sự hung bạo, mất kiểm soát).
-
Khi nỗi sợ hãi hoặc dã tâm xâm chiếm, mặt hóa màu đen (tượng trưng cho sự bí ẩn, thâm sâu).
Nghệ sĩ Biến Diện không chỉ thay đổi những mảnh vải, họ đang lột tả sự thay đổi tâm lý khôn lường của lòng người trong dòng chảy của số phận. Khi hiểu được điều này, người xem không chỉ vỗ tay tán thưởng vì kỹ thuật, mà còn phải rùng mình suy ngẫm về triết lý nhân sinh ẩn sau đó.
Lời kết: Cánh cửa dẫn vào một Trung Hoa huyền bí
Tìm hiểu về Trung Quốc qua nghệ thuật Biến Diện là cách nhanh nhất để bạn nhận ra: Văn hóa quốc gia này luôn thích sự kín kẽ. Họ thích giấu những điều trân quý nhất sau những lớp mặt nạ, sau những bức tường đỏ của Tử Cấm Thành, hay sau những lời nói ẩn ý. Phải là một người kiên nhẫn và đủ đam mê, bạn mới có thể bóc tách từng lớp mặt nạ đó để chạm vào trái tim của nền văn minh này.
CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ QUỐC TẾ LUCKY STAR
• Địa chỉ: Số I1, đường N4, khu phố Bình Thành, phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai (Phường Bửu Long, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai cũ).
• Zalo/Hotline: 0784. 111.818
• Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 hàng tuần.
https://maps.app.goo.gl/zJtEAbXjVfED5e9L8?g_st=ic
